Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV): je inkomen beschermen
Waarom zzp'ers AOV nodig hebben, hoe het werkt, wat het kost, en wat de geplande verplichte verzekering betekent.
Als zzp'er heb je geen werkgever die je opvangt. Word je ziek of raakt je gewond en kun je niet werken, dan valt je inkomsten weg. Geen doorbetaling, geen uitkering, geen buffer. Precies daarom bestaat AOV — arbeidsongeschiktheidsverzekering. In dit artikel leggen we uit hoe het werkt, wat het kost, en wat er gaat veranderen.
Waarom inkomstenbescherming cruciaal is voor zzp'ers
Een werknemer met een arbeidsongeschiktheid krijgt twee jaar ziekengeld en daarna mogelijk een uitkering. Een zzp'er krijgt niets. Op het moment dat je niet meer kunt werken, stoppt je inkomsten. Je huur, hypotheek, personeelskosten en zaakkosten gaan door.
Dat gat dicht AOV. Het vervangt een deel van je inkomsten als je door ziekte of letsel niet meer kunt werken. Het is niet luxe — het is financieel zuurstof als je inkomstensmogelijkheden wegvallen.
De verplichte regeling komt eraan, maar geldt nog niet
De regering heeft een plan opgesteld om AOV verplicht te maken voor alle zelfstandigen in de komende jaren. Voorlopig is dit nog een voorstel — geen wet. Momenteel is een private AOV volledig vrijwillig. We leggen uit wat het voorstel betekent en wat je nu moet doen.
Hoe vrijwillige AOV nu werkt
Een private AOV-polis dekt je inkomsten als je door ziekte, letsel of medische aandoening niet meer kunt werken. Dit bepaalt je polis:
Wachttijd. Je kiest: meestal 4 weken, 13 weken, 26 weken of 52 weken. Hoe langer je wacht voordat je payout begint, hoe goedkoper de premie. Veel zzp'ers kiezen 13 weken — je hebt een klein noodfonds, maar bescherming ingesteld snel in.
Eindleeftijd. Je polis loopt tot een leeftijd die je kiest: meestal 65 jaar. Daarna ben je aangewezen op AOW. Sommige polissen bieden doorloop tot 70 jaar, maar tegen hogere kosten.
Inkomensdefinitie. AOV betaalt uit op basis van je aangegeven inkomsten (meestal je belastingteruggave). Verdien je €3.000 per maand, dan vervangt de polis bijvoorbeeld 70–80% als je arbeidsongeschikt raakt — niet 100%. Je moet dus een klein buffer hebben.
Werken en arbeidsvermogen. Ga je deels weer werken, dan daalt je payout. Sommige polissen richten zich op beroepsarbeid — je moet je eigen vak niet kunnen uitoefenen. Anderen gebruiken passende arbeid — je bent arbeidsongeschikt als je niet meer een bepaald percentage van je normale inkomsten kunt verdienen, zelfs in ander werk. Passende arbeid is strenger en goedkoper.
Laat ZZP Belasting rekenen
Automatische btw-aangifte, schatting inkomstenbelasting en afschrijvingen — uit de facturen die je al hebt.
Probeer gratisKosten en wat bepaalt je premie
Een typische AOV-premie loopt €50–200 per maand, afhankelijk van:
- Je leeftijd. Jonger = goedkoper. Een 30-jarige betaalt minder dan een 50-jarige.
- Je inkomsten. Hoger inkomen = hogere payout = hogere premie.
- De wachttijd. 4 weken is duurder dan 52 weken.
- De definitie van arbeidsongeschiktheid. Beroepsarbeid (je eigen vak niet kunnen) is goedkoper dan passende arbeid (bepaald inkomenspercentage niet kunnen verdienen).
- Je beroep. Sommige beroepen zijn riskanter; premies verschillen.
De premie is aftrekbaar als zakelijke kostenpost. Betaal je €100/maand (€1.200/jaar), dan trek je dat van je winst af, wat je ruwweg 30–49% belastingvoordeel oplevert.
De geplande verplichte regeling
De regering werkt aan een plan om AOV verplicht te maken voor alle zelfstandigen. De regeling zou:
- Basisdekkking geven (inkomstenbescherming bij arbeidsongeschiktheid)
- Door een verplichte bijdrage worden gefinancierd (bedrag en startdatum nog niet bepaald)
- Waarschijnlijk gefaseerd van start gaan, beginnend met nieuwe zzp'ers
Dit is nog geen wet. Geen vaste startdatum, geen bevestigde premie, geen definitieve details bekend. De regering is nog aan het ontwerpen. Ervan uitgaan dat de verplichte regeling aanstaande is zou misleidend zijn — controleer belastingdienst.nl en rijksoverheid.nl voor het laatste nieuws voordat je grote verzekeringsbeslissingen neemt.
Private AOV nu: moet je er een nemen?
Ben je zelfstandig en is je bedrijf je voornaamste inkomsten, dan is private AOV verstandig. De maandpremie is peanuts vergeleken met de kosten van je hele inkomens wegvallen voor een jaar of langer.
Sla het over als:
- Je een groot spaarbuffer hebt (6–12 maanden levensonderhoud)
- Het salaris van je partner volledig de huishoudenuitgaven dekt
- Je in de slotjaren voor AOW-leeftijd zit
Verder is het de belangrijkste verzekering die je kunt nemen.
Hoe AOV samenwerkt met ander inkomstenbescherming
Ziekengeld vanuit een baan. Werk je 30 uur in dienst en 10 als zzp'er, dan dekt werkgeversziekengeld misschien het dienstincomen, maar je hebt AOV voor het zzp-gedeelte.
Broodfonds. Sommige zzp'ers sluiten zich in plaats van of naast AOV aan bij een onderlinge hulpfonds. Het is goedkoper maar dekt minder en korter (meestal max 2 jaar). Dat bespreken we in broodfonds: het alternatief voor een AOV.
Bedrijfsvoorzieningsverzekering. Sommige polissen dekken lopende zaakkosten (huur, personeelskosten) als je niet kunt werken — apart van persoonlijke inkomstenbescherming.
Volgende stappen
- Vraag een offerte aan. Neem contact op met een makelaar of vergelijk via sites als insurancedirect.nl of lemixy.nl. Typische polissen nemen 10–15 minuten om in te offeren.
- Kies een wachttijd. Heb je een noodfonds voor 3 maanden, dan is 13 weken wachten evenwichtig.
- Bepaal je arbeidsongeschiktsheidsdefinitie. Beroepsarbeid is goedkoper; passende arbeid is veiliger.
- Volg het gewijzigde juridische landschap. Houd belastingdienst.nl in de gaten voor mededelingen over de verplichte regeling.
Kan ik AOV als bedrijfskosten aftrekken?
Wat als ik al een aandoening heb?
Dekt AOV mij als ik burn-out krijg?
Arbeidsongeschiktheid is geen statistisch uitschieter — het gebeurt elk jaar met echte zzp'ers. AOV is niet glamoureus, maar het verschil tussen een lastig seizoen en échte ramp. Of je nu voor een private polis kiest of wacht op de verplichte regeling, zorg dat je een plan hebt. ZZP Belasting helpt je je inkomsten in te schatten, zodat je precies weet wat je zou moeten vervangen als het tegenzit.