Middeling: de laatste kans op belastingteruggaaf
Met middeling kun je belasting sparen over sterkt schommelende jaren. De regeling verdwijnt—2022-2023-2024 is het laatste blok. Zo claim je het en het inlevering.
Ben je zzp'er en schommelt je inkomen wild van jaar tot jaar? De Nederlandse belastingdienst had daar ooit een buffer voor: middeling. Met deze regeling kon je je winst over drie aaneengesloten jaren uitmiddelen, zodat je belasting daalde wanneer één jaar extra hoog uitviel. Maar de regeling verdwijnt. Het laatste moment is nu—en het geldt alleen voor het driejarenblok 2022, 2023 en 2024. Heb je recht op middeling, dan heb je nog maar korte tijd om het aan te vragen. Deze gids legt uit hoe het werkt, wie het mag gebruiken, en hoe je het aanvraagt voordat de gelegenheid voorbij is.
Wat middeling voor jou doet
Middeling is een tegemoetkoming voor ondernemers met schommelend inkomen. Dit is het basisidee:
Middeling in het kort
De Nederlandse inkomstenbelasting gebruikt progressieve schijven. Schiet je inkomen één jaar fors omhoog, dan betaal je belasting tegen het hogere marginale tarief op dat meerdere. Met middeling kun je doen of je elk jaar evenveel hebt verdiend. Dit levert meestal een lagere totale belastingrekening op.
Voorbeeld: Je verdiende €30.000 (2022), €80.000 (2023) en €35.000 (2024). Zonder middeling duwt die 2023-piek je in een hogere schijf. Met middeling telt je inkomen als €48.333 per jaar (het gemiddelde). Je betaalt tegen het lagere tarief en krijgt het verschil terug.
Het laatste blok: 2022–2024
Middeling wordt afgeschaft, maar één laatste kans: het driejarenblok 2022, 2023 en 2024. Daarna sluit de regeling voorgoed. Kom je in aanmerking voor dit blok, dan moet je het voor de deadline aanvragen (meestal mei 2025 voor je 2024-aangifte, maar controleer de exacte datum bij de Belastingdienst).
Controleer je deadline
De precieze deadline hangt af van wanneer je je 2024-aangifte indient. Dien je in voor 1 mei 2025, dan kun je middeling erbij aanvragen. Vraag je uitstel aan, dan schuift de deadline op, maar het venster sluit snel. Vraag de Belastingdienst of je boekhouder vandaag al naar de datum.
Wie mag middeling aanvragen
Je mag middeling alleen aanvragen als je aan strikte voorwaarden voldoet:
- Je bent zelfstandig ondernemer (zzp'er of bv-bestuurder) en dient inkomstenbelasting in (box 1)
- Je inkomen schommelt flink — minstens 10% verschil tussen je laagste en hoogste jaar in het blok
- Het hoogste jaar is minstens 1,3 keer het laagste jaar (de rekentoets van de Belastingdienst)
- Alle drie jaren mee — je kunt geen verliesjaar overslaan; het is alles of niets voor 2022–2024
De Belastingdienst stelt een drempel: het verschil tussen je hoogste en laagste belastbare winst moet groot genoeg zijn voor teruggaaf. Kleine jaarlijkse schommelingen helpen niet.
Hoe bereken je je middeling-voordeel
Reken het goed uit of huur hulp in
De berekening is niet triviaal. Je telt je belastbare winsten (na aftrekposten als zelfstandigenaftrek en MKB-winstvrijstelling) over drie jaar op, deelt door drie voor het gemiddelde, en rekent je belasting opnieuw over dat gemiddelde. Dan vergelijk je met wat je echt hebt betaald. Het verschil is je teruggaaf.
Hier is een vereenvoudigde stap-voor-stap:
- Verzamel drie jaar data: Je uiteindelijke belastbare winst (box 1) voor 2022, 2023 en 2024, na alle aftrekposten.
- Bereken het gemiddelde: Tel de drie jaren op en deel door drie.
- Reken belasting op het gemiddelde: Gebruik de box 1-schijven (meestal van het hoogste jaar) om uit te rekenen welke belasting je zou betalen op dat gemiddelde elk jaar.
- Vergelijk met wat je echt betaalde: Je werkelijke belastingbetaling over drie jaar minus de hypothetische belasting op het gemiddelde = je terugbetaling.
- Vraag het aan: Voeg de berekening toe aan je 2024-aangifte, of vraag je boekhouder een formeel middeling-verzoek in te dienen.
De math vraagt nauwlettend bijhouden van je winst en de tarieven die golden. Fouten leiden tot navraag van de Belastingdienst, dus zorg voor precisie.
Laat ZZP Belasting rekenen
Automatische btw-aangifte, schatting inkomstenbelasting en afschrijvingen — uit de facturen die je al hebt.
Probeer gratisHoe vraag je middeling aan
Je hebt twee routes:
Route 1: Mee in je 2024-aangifte
Dien je 2024-aangifte in via Mijn Belastingdienst of via een boekhouder, en geef aan dat je middeling wilt voor 2022–2024. Het formulier heeft daar een plek voor. Je moet waarschijnlijk je berekening toevoegen.
Route 2: Apart verzoek indienen (verzoekschrift)
Heb je je 2024-aangifte al ingedaan zonder middeling te noemen, je kunt nog steeds een apart formeel verzoekschrift indienen voor de deadline. Dit is omslachtiger, maar mag. Je boekhouder kan dit voorbereiden.
Tijdlijn
- Dien je 2024-aangifte in voor 1 mei 2025 (of vraag uitstel).
- Noem middeling in je aangifte of dien het aparte verzoek in voor diezelfde datum.
- De Belastingdienst beoordeelt het en keert je terug na goedkeuring (meestal 1–3 maanden).
Waarom verdwijnt middeling
De overheid vond middeling te ingewikkeld en voordelig voor ondernemers met schommelend inkomen. Maatregelen als de voorlopige aanslag en het aanpassen ervan zijn volgens hen voldoende buffer. Daarom is middeling geleidelijk afgeschaft, met 2022–2024 als laatst mogelijke blok.
Kortom
Schommelde je inkomen hard tijdens 2022–2024 — vooral als 2023 hoog was — dan krijg je wellicht geld terug via middeling. Dit is een eenmalige kans. De deadline loopt in mei 2025, en het systeem heropent niet na 2024. Denk je dat je recht hebt, laat je boekhouder of de Belastingdienst de getallen controleren. De teruggaaf kan flink zijn, zeker als je in een hogere schijf bent gespreid.
Meer over inkomstenbelasting lees je in onze gidsen over box 1-schijven, voorlopige aanslag, en verlies verrekenen. En wil je je winst jaarlijks goed bijhouden, ZZP Belasting automatiseert je aangifte en herinnert je aan deadlines als deze.
Veelgestelde vragen
Mag ik middeling ook voor eerder jaren aanvragen (bijv. 2021–2023)?
En als één jaar in het blok een verlies was?
Heb ik een boekhouder nodig voor middeling?
Wat als de Belastingdienst mijn middeling afwijst?
Middeling is een zeldzaam moment om belasting terug te krijgen voor jaren waarin je inkomen schoot. Nu de regeling na 2024 dichtgaat, is nu het moment om je getallen te checken en aan te vragen als je recht hebt. Registreer je bij ZZP Belasting voor actuele deadlines en hulp met je aangifte.