De verplichte AOV voor zzp'ers: wat staat er aan te komen?
Een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) voor zzp'ers staat gepland in Nederland. Lees wat het betekent voor je inkomsten, kosten en alternatieven.
De Nederlandse regering werkt al jaren aan een verplichte inkomstenbeschermingsregeling voor zelfstandigen — de verplichte AOV (arbeidsongeschiktheidsverzekering). Oorspronkelijk zou dit rond 2027 van kracht worden, maar de planning is meermaals opgeschoven en de details zijn nog in discussie. Deze gids vertelt je wat er gepland is, wat het kan betekenen voor je portemonnee, en wat je nu moet weten terwijl het schema nog onzeker is.
Belangrijk: De verplichte AOV is nog niet van kracht. De regels, timing en exacte opzet kunnen nog veranderen. Controleer de nieuwste updates op belastingdienst.nl en van de regering voordat je langetermijnbeslissingen neemt. Dit artikel geeft weer wat er momenteel wordt voorgesteld, maar jij moet de huidige status checken.
Wat is de verplichte AOV?
De AOV (arbeidsongeschiktheidsverzekering) beschermt je inkomen als je ziek of gewond bent en niet meer kunt werken. Nu is het nog vrijwillig — je kiest of je het koopt of niet. De geplande verplichte regeling zou vereisen dat alle zelfstandigen (zzp'ers en eenmanszaken) een AOV hebben, tenzij je uitstapt door aan te tonen dat je een gelijkwaardig privé-alternatief hebt.
De geplande verplichte AOV
Hoe zou het werken?
Volgens het huidige voorstel zou de verplichte AOV als volgt functioneren:
Premie gebaseerd op winst
In tegenstelling tot werknemersverzekeringen betaalt je werkgever de premie voor jou — jouw AOV-premie zou waarschijnlijk berekend worden als een percentage van je jaarlijkse winst, niet een vast bedrag. Het exacte percentage is nog niet vastgesteld, maar schattingen liggen rond 5-7% van je netto-inkomen (na ondernemersaftrekken). Dit is een grove schatting; controleer belastingdienst.nl voor het officiële cijfer wanneer het wordt aangekondigd.
Waarom winst-gebaseerd? De gedachte is dat zzp'ers met hogere inkomens een groter inkomstenverlies hebben als ze ziek worden, dus betalen zij een hoger percentage. Een zzp'er met €30.000 winst betaalt minder dan een met €60.000.
Volledig aftrekbaar als zakelijke kosten
Het goede nieuws: je AOV-premie zou volledig aftrekbaar zijn als bedrijfskosten en je winst verlagen. Dus als je €2.000 aan AOV-premies betaalt en je brutowinst is €50.000, valt je belastbare winst naar €48.000. Dit verlaagt je inkomstenbelasting en Zvw-bijdrage.
Uitsluiting mogelijk met privé-alternatief
Je zit niet vast aan het overheidsregeling. Als je al een privé-AOV hebt die aan de normen van de regering voldoet (dekkingshoogte, wachttijd, definitie arbeidsongeschiktheid, etc.), kun je je uitsluit van de verplichte regeling en je huidige polis houden. De regering heeft nog niet gepubliceerd wat "gelijkwaardig" inhoudt — dit is een cruciaal punt om in de gaten te houden.
De uitsluitingregelingen zijn nog niet definitief
De regering heeft nog niet de exacte criteria gepubliceerd voor een gelijkwaardige privé-AOV. Wanneer je aanvraagt, moet je aantonen dat je polis aan de norm voldoet. Polissen die te magertjes zijn (lage uitkering, enge arbeidsongeschiktheidsdefinitie, lange wachttijd) kunnen niet kwalificeren. Bewaar een kopie van je polisvoorwaarden en vraag aan je verzekeraar of het aan de vereiste zal voldoen.
Waarom komt het eraan?
De redenering van de Nederlandse regering is helder: zelfstandigen hebben geen werkgeversvangnet. Word je te ziek om te werken, je verliest inkomsten meteen en hebt geen werkloosheidsuitkering of ziekengeld om op terug te vallen. Veel zzp'ers kopen vrijwillig AOV, maar niet allemaal — omdat ze het niet kunnen betalen of omdat ze gokken dat ze het niet nodig hebben. Een verplichte regeling zou het risico spreiden over alle zzp'ers, waardoor premies gemiddeld lager worden en degenen die onverzekerd zouden zijn toch beschermd zijn.
De regeling maakt deel uit van een breder streven om de financiële zekerheid van zelfstandigen in Nederland te verbeteren.
Wat het voor jou betekent
Als je vandaag geen arbeidsongeschiktheidsverzekering hebt
Zou je nu onverzekerd zijn, de verplichte AOV zou vereisen dat je erin gaat. Het voordeel: je bent beschermd en de premie is aftrekbaar. Het nadeel: jaarlijkse nieuwkosten (rond 5-7% van je winst is een grove schatting — pas op voor het officiële %). Voor een zzp'er met €40.000 netto winst kan dat €2.000-€2.800 per jaar zijn.
Als je al een privé-AOV hebt
Goed nieuws: als je polis gelijkwaardig wordt geacht, hou je hem en sla je de verplichte regeling over. Geen nieuwe kosten, je bestaande bescherming blijft intact. Het addertje: je moet met je verzekeraar controleren of je polis aan de regeringscriteria voldoet.
Controleer je huidige verzekering nu al
Als je al een AOV hebt, neem contact op met je verzekeraar en vraag: "Zal mijn polis voldoen aan de government's definitie van een gelijkwaardige AOV?" Documenteer hun antwoord. Wanneer de verplichte regeling start, moet je aantonen dat je polis vrijstelling kwalificeert. Nu handelen voorkomt later haast.
Als je deelnemer bent van een broodfonds
Een broodfonds (een onderlinge hulpgroep van zzp'ers die maandelijks bijdragen en elkaar helpen in moeilijke tijden) is geen echte verzekering. Het is onduidelijk of de regering het als gelijkwaardig voor uitsluiting zal erkennen. Lees meer over broodfonds en de voor- en nadelen, en blijf alert op officiële richtlijnen.
Laat ZZP Belasting rekenen
Automatische btw-aangifte, schatting inkomstenbelasting en afschrijvingen — uit de facturen die je al hebt.
Probeer gratisTimeline en volgende stappen
De verplichte AOV is al jaren in voorbereiding, met meerdere voorgestelde startdatums. Stand juni 2026 blijft de exacte timeline onzeker. De regering werkt nog aan de details: het percentage premie, de uitsluitingregelingen, hoe bestaande polissen worden behandeld, en de overgangsperiode.
Wat doe je nu?
-
Als je geen AOV hebt: Wacht niet op de verplichte regeling. Overweeg nu een vrijwillige AOV te kopen — je kunt misschien een beter tarief vastzetten voordat verplichte regels de markt veranderen. Lees arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) uitgelegd voor volledig overzicht.
-
Als je een privé-AOV hebt: Check je polis en vraag aan je verzekeraar of deze vrijstelling van de verplichte regeling kwalificeert.
-
Check updates: Volg belastingdienst.nl en overheidsaankondigingen. De detailsvan het schema en de startdatum worden daar eerst gepubliceerd.
-
Plan je budget: Heb je nog geen AOV, zet ruwweg 5-7% van je jaarlijkse winst opzij als reserve voor de toekomstige premie (hoewel dit een schatting is; het werkelijke bedrag wordt door wet bepaald).
Hoe het zich verhoudt tot alternatieven
Verplichte AOV vs. broodfonds
Een broodfonds is goedkoper (meestal €20-€50/maand) en socialer, maar betaalt maximaal ongeveer 2 jaar uit en is geen echte verzekeringspolis. Een verplichte AOV zou een formele verzekeringspolis zijn met gegarandeerde uitkeringen. Niet alle broodfondsen kwalificeren misschien als gelijkwaardig voor uitsluiting.
Verplichte AOV vs. je eigen sparen
Je zou kunnen proberen jezelf in te versekeren door spaarkapitaal op te bouwen, maar dat vergt discipline en tijd. De verplichte AOV spreidt het risico over alle zzp'ers, dus premies zijn lager dan als jij het volledige inkomstenverlies zelf wilde dekken.
Aftrekbare kosten
Onthoud: je AOV-premie is een bedrijfsuitgave, dus het verlaagt je winst en daarmee je inkomstenbelasting en Zvw-bijdrage. De werkelijke kosten voor jou zijn de premie minus de belastingbesparing (ruwweg 30-50% afhankelijk van je belastingschijf).
Veelgestelde vragen
Moet ik naar een overheids-AOV overstappen als de regeling van start gaat?
Kan ik de premie van de verplichte AOV van mijn winst aftrekken?
Wat als ik na het starten van het schema zelfstandig word — moet ik meteen inschrijven?
Moeten parttime zzp'ers (bijv. naast een baan) betalen?
De verplichte AOV is nog in de planningsfase, maar het is de moeite waard om serieus te nemen. Of het in 2027, 2028 of later van kracht wordt, het doel is helder: Nederlandse zzp'ers beschermen tegen financiële rampspoed als ze niet meer kunnen werken. De beste strategie is begrijpen wat eraan komt, je huidge verzekering nu controleren, en de kosten in je financiële planning opnemen. Voor de nieuwste details, hou belastingdienst.nl en ZZP Belasting in het oog voor updates.