Onderaannemer zijn en samenwerken met andere zzp'ers
Hoe werk je als onderaannemer of samenwerken met andere zzp'ers: facturering, aansprakelijkheid, ketenaansprakelijkheid en het DBA-trap vermijden.
Als zzp'er is werken met andere zzp'ers of voor een opdrachtgever als onderaannemer een van de meest natuurlijke manieren om je inkomsten uit te breiden. Maar onderaannemerwerk en samenwerking brengen hun eigen fiscale en juridische regels met zich mee. Factureer juist, respecteer de aansprakelijkheidsketen, en je bent veilig. Maar doe het fout, en je riskeert terugvorderingen of nog erger: herbeschikking als schijnzelfstandige. Deze gids leidt je door de praktische en fiscale regels van samenwerken.
Wanneer ben je onderaannemer en wanneer samenwerkingspartner?
Het onderscheid is belangrijk voor de fiscale behandeling:
Onderaannemer vs samenwerking
In deze gids richten we ons op onderaannemerwerk en informele samenwerking. Formele vennootschapsstructuren zijn behandeld in samenwerken in een vof.
Facturering als onderaannemer: wie factureert wie?
De keten is simpel: jij factureert de aannemer die je heeft ingehuurd, niet de eindklant. Dit wordt ketenaansprakelijkheid genoemd.
Je factuur aan de aannemer
Je factuur aan de aannemer ziet er als elke andere factuur uit:
- Jouw naam, adres, KvK en btw-id
- Naam, adres en KvK/btw-id van de aannemer
- Duidelijke omschrijving van het werk: 'Onderaannemersdiensten voor [Projectnaam]' of 'Ontwikkelwerk — fase 2'
- Het overeengekomen tarief
- Het juiste btw-tarief (bijna altijd 21% voor B2B diensten aan een ander Nederlands bedrijf)
- Je betalingsvoorwaarden en bankgegevens
Btw op onderaannemersdiensten
Onderaannemersdiensten tussen twee Nederlandse bedrijven zijn onderworpen aan 21% btw. Is de aannemer in een ander EU-land, dan kan de verlaging gelden (0% met een opmerking). Vraag altijd naar het btw-nummer van de aannemer. Lees hoe factureer je EU-klanten voor details.
Waarom je niet rechtstreeks aan de eindklant factureert
Ook al ken je de eindklant, je factureert hen niet. De aannemer is je klant, en zij beheren het contact met de eindklant. Als je rechtstreeks aan de eindklant factureert, kan dit:
- Je onderaannemerscontract schenden
- Belasting- en aansprakelijkheidskwesties veroorzaken
- Leiden tot beschuldigingen dat je met de aannemer concurreert
Hou je aan de afspraak en factuur alleen degene die je heeft ingehuurd.
Samenwerking: beide zzp'ers factureren de klant
Werk jij en een ander zzp'er gelijkwaardig samen — bijvoorbeeld, jij doet design en zij copywriting voor hetzelfde project — dan kunnen jullie beiden rechtstreeks de eindklant factureren. Dit is gebruikelijk voor eenmalige projecten.
In dit geval:
- Ieder factureert de klant voor je eigen werk
- Je bent elk verantwoordelijk voor je eigen belastingen, btw en betalingsvoorwaarden
- Er is geen 'ketenaansprakelijkheid' omdat jullie beide directe dienstverleners zijn
Documenteer je samenwerking met een eenvoudig e-mailbericht of afspraak waarin staat:
- Wie doet wat
- Welk tarief ieder van jullie rekent
- Hoe jullie gedeelde kosten splitsen (bijv. software-licenties)
- Of iemand verantwoordelijk is voor klantcontact of projectleiding
Versluier de lijnen niet
Werk je samen, maar factureert altijd één persoon en betaalt jou dan een deel, dat kan op dienstbetrekking lijken. De Belastingdienst kan een patroon zien (regelmatige betaling van dezelfde persoon, geen direct klantcontact) en je herbeschikken als schijnzelfstandige. Samenwerkend? Wees direct en factuur de klant zelf.
Ketenaansprakelijkheid
De Belastingdienst stelt aannemers verantwoordelijk voor de onderaannemers in hun keten. Dit wordt ketenaansprakelijkheid genoemd.
Wat betekent dit voor jou?
Ben je onderaannemer, dan profiteer je: de aannemer is verantwoordelijk voor het betalen van de btw die zij de eindklant factureren. Jij zit in een lagere-risicopositie.
Ben je aannemer die onderaannemers inhuurt, dan neem je verantwoordelijkheid:
- Betaalt een onderaannemer hun btw niet, de Belastingdienst kan je achterna
- Misschien moet je controleren of onderaannemers goed zijn ingeschreven (geldig KvK en btw-id)
- Bewaar kopieën van facturen en betalingsbewijzen
Veilig blijven in de keten
Als aannemer die onderaannemers gebruikt:
- Bewaar facturen van elke onderaannemer met hun KvK/btw-id
- Controleer of zij geregistreerd zijn (je kunt de KvK-website checken)
- Betaal facturen op tijd, zodat er een duidelijk audittrail is
- Documenteer welk werk zij hebben gedaan
Als onderaannemer:
- Zorg dat je eigen KvK en btw-id altijd actueel zijn
- Betaal je btw op tijd elk kwartaal
- Bewaar alle facturen die je uitgeeft en ontvangt
- Communiceer helder schriftelijk over de werkinhoud
De schijnzelfstandigheidsval (DBA) vermijden
De Wet DBA is bedoeld om te voorkomen dat werkgevers zzp'ers inhuren om arbeids- en socialeverzekeringskosten te ontlopen. Maar het vangt ook enkele echte onderaannemingsrelaties. Hier is hoe je aan de goede kant blijft:
Signalen van schijnzelfstandigheid om te vermijden
Zelfstandig blijven
- Diversifieer klanten: Werk voor meer dan één aannemer. Zelfs als één 80% van je inkomsten is, de anderen tellen voor bewijs van onafhankelijkheid.
- Controleer je werk: Kies je eigen uren, gereedschap en methodes. Eist de aannemer specifieke hardware of aanwezigheid, je lijkt dichter op dienstbetrekking.
- Gebruik een contract: Heb een schriftelijke onderaannemersovereenkomst die de werkinhoud, betalingsvoorwaarden en je status als onafhankelijke aannemer uiteenzet. Onze gids voor algemene voorwaarden behandelt wat erin moet.
- Factuur regelmatig: Geef facturen voor elke fase of maand van het werk, niet één groot bedrag op het einde. Regelmatig factureren is een teken van echte onafhankelijkheid.
- Bewaar je eigen administratie: Voer je eigen boekhouding en belastingaangiften. Laat de aannemer je facturering of boekhouden niet doen.
Laat ZZP Belasting rekenen
Automatische btw-aangifte, schatting inkomstenbelasting en afschrijvingen — uit de facturen die je al hebt.
Probeer gratisOnderaannemerwerk en het urencriterium
Claim je de zelfstandigenaftrek, dan moet je het urencriterium van 1.225 uur halen — je moet echt zoveel uur per jaar werken aan je zzp-activiteiten.
Onderaannemerwerk telt mee naar dit totaal. Dus ben je 800 uur onderaannemer en 500 uur op jezelf, je haalt het criterium.
Bijhouden van uren voor onderaannemerwerk is belangrijk. Eenvoudige spreadsheets of urenstaten volstaan; de Belastingdienst moet alleen zien dat de uren optellen.
Meer in onze gids het urencriterium: 1.225 uur uitgelegd.
Best practices voor facturering en samenwerking
Samenwerkend met andere zzp'ers:
- Akkoord schriftelijk — zelfs een e-mail die bevestigt wie wat doet en wie wie factureert is beter dan niets
- Helder factureren — beschrijf jouw deel van het werk; bundel niet alles onder een vaag 'samenwerking'-regeltje
- Communiceer over btw — bevestig het tarief en of verlaging geldt (klant in ander EU-land)
- Betalingsvoorwaarden vooraf — bijv. 'Netto 30', geen vage beloftes
- Gedeelde kosten documenteren — koop je beiden software of materialen, wees het eens over de splitsing (en factuur accordingly)
Lees onze volledige gids een professionele factuur maken voor meer detail.
Veelgestelde vragen
Mag ik de eindklant factureren hoewel een aannemer me heeft ingehuurd?
Wat als ik samenwerkend met iemand en het project valt af?
Moet ik dezelfde betalingsvoorwaarden gebruiken als mijn aannemer voor hun klant?
Wat als een aannemer mijn factuur niet betaalt?
Kernpunten
- Als onderaannemer factuur je de aannemer die je heeft ingehuurd, niet de eindklant.
- Als collaborateur factuur je de klant direct als je als gelijke partner werkt.
- Ketenaansprakelijkheid betekent dat aannemers verantwoordelijk zijn voor hun onderaannemers' btw. Zorg dat je ingeschreven bent en betaal op tijd.
- Vermijd de DBA-val door klanten te diversifiëren, je werk onder controle te houden, een schriftelijk contract te gebruiken en regelmatig te factureren.
- Alles documenteren — contracten, facturen, uurschema's en afspraken.
Of je net als zzp'er begint of groeit door andere professionals in te schakelen, onderaannemerwerk en samenwerking openen nieuwe mogelijkheden. Het geheim is georganiseerd blijven, helder communiceren en je onafhankelijkheid behouden.
Klaar om je facturering en administratie te stroomlijnen? ZZP Belasting maakt het eenvoudig je facturen over meerdere klanten en samenwerkingspartners bij te houden, zodat je nooit verliest wie je wat verschuldigd is.