Zelfstandigenaftrek: uitleg en de afbouw
Wat is de zelfstandigenaftrek? Hoeveel krijg je in 2026, hoe werkt het, en waarom wordt het elk jaar minder? Compleet uitgelegd voor zzp'ers.
De zelfstandigenaftrek is een vast forfaitair bedrag dat je automatisch krijgt omdat je zelfstandig ondernemer bent in Nederland. Geen aanvraag, geen administratie — het verlaagt je belastbare winst zomaar. Maar het bedrag krimpt elk jaar, en begrijpen hoeveel je krijgt is belangrijk voor je belastingplanning.
Wat is het?
De zelfstandigenaftrek is een vast bedrag dat de Belastingdienst je geeft om het extra risico en de extra kosten van zelfstandig ondernemen te erkennen (geen betaald verlof, geen werkgeverstraject, geen vangnet). Je hoeft het niet aan te vragen; het wordt automatisch toegepast als je ervoor kwalificeert.
In 2026: €1.200.
Dat is een flinke daling van 2025 (€2.470) en nog veel steiler dan van 2024 (€3.750). Het wordt bewust afgebouwd naar naar verwachting €900 rond 2027.
De afbouw van de zelfstandigenaftrek
Wie krijgt dit?
Je krijgt de zelfstandigenaftrek als:
- Je haalt het urencriterium: minimaal 1.225 uren per jaar gewerkt aan je bedrijf.
- Je hebt positieve winst: het forfait geldt alleen als je onderneming winst maakt.
Wat telt als "uren"?
Zowel directe (factureerbare) als indirecte uren:
- Klantwerk, projecten, factureerbare tijd
- Factureren, boekhouding, administratie
- Klanten werven, marketing, offertes
- Training, professionele ontwikkeling
- Reizen naar klanten
- Netwerken, onderzoek
Je hoeft niet elk minuutje vast te leggen — een redelijke schatting ondersteund door facturen, projecten of uurregistratie is voldoende. De Belastingdienst graaft alleen dieper als iets er verdacht uitziet.
Meer detail: Het urencriterium: 1.225 uur uitgelegd.
Ben je gedeeltelijk arbeidsongeschikt?
Dan geldt een lager criterium van 800 uren (ongeveer 60% van het normale).
Hoe verlaagt het je belasting?
De zelfstandigenaftrek drukt je belastbare winst direct omlaag.
Voorbeeld:
- Je winst (omzet − zakelijke kosten): €50.000
- Min zelfstandigenaftrek (2026): −€1.200
- Belastbare winst: €48.800
- Bij ongeveer 37% marginale belastingschijf (hangt af van je situatie): ~€18.056 belasting
- Besparing door zelfstandigenaftrek: ~€444
Dat is echt geld, ook al wordt het bedrag elk jaar kleiner.
Het stapelt met andere aftrekposten
De zelfstandigenaftrek vervangt je zakelijke-kostenaftrekken niet — hij komt er bovenop. Eerst trek je alle werkelijke kosten af (benodigdheden, apparatuur, huur, etc.), dan verlaagt de zelfstandigenaftrek het restant. Plus de startersaftrek en MKB-winstvrijstelling, en het totale effect is aanzienlijk.
Waarom wordt het afgebouwd?
De regering bouwt de zelfstandigenaftrek geleidelijk af om de belastinguitgaven te beperken. Het is politiek omstreden, maar het is nu eenmaal van kracht. De redenering is dat andere ondersteuning voor zelfstandigen (zoals de oudedagsreserve) alternatieve belastingvoordelen biedt.
Wat je nu moet doen
- Controleer je bedrag voor 2026. Als je volgend jaar aangifte doet voor 2026, bedraagt je aftrek €1.200 (tenzij regels veranderen — daarom controleer je belastingdienst.nl elke januari).
- Zorg dat je uren goed bijhoudt. Kan de Belastingdienst het urencriterium ter discussie stellen? Dan moet je het kunnen bewijzen. Een simpele spreadsheet of je boekhoudsoftware volstaat meestal.
- Kijk vooruit. Als de afbouw doorgaat, wordt de aftrek elk jaar kleiner. Bouw je prijsstelling en winstmarge daar op in.
- Vergeet de andere aftrekposten niet. De zelfstandigenaftrek is maar één onderdeel. Zakelijke kosten, startersaftrek (als je nieuw bent) en de MKB-winstvrijstelling kunnen je nog veel meer opleveren.
Zie het volledige plaatje: Alle aftrekposten voor zzp'ers: het complete overzicht.
Laat ZZP Belasting rekenen
Automatische btw-aangifte, schatting inkomstenbelasting en afschrijvingen — uit de facturen die je al hebt.
Probeer gratisKrijgt iedereen dit?
Niet helemaal. Je raakt de zelfstandigenaftrek kwijt als:
- Je winst nul of negatief is (verliesjaar)
- Je het urencriterium niet haalt (minder dan 1.225 uren)
- Je niet als zelfstandige wordt geclassificeerd (bijvoorbeeld als loontrekkende met een heel klein zijinkomstertje)
Werk je zelfstandig naast een baan? Dan kan het urencriterium lastig zijn. Lees Zzp'en naast een baan in loondienst.
De zelfstandigenaftrek en de oudedagsreserve
Je mag zowel de zelfstandigenaftrek als de oudedagsreserve (tot 12% van je winst, belastingvrij) gebruiken — ze conflicteren niet. Veel zelfstandigen doen allebei: de zelfstandigenaftrek loopt automatisch, de oudedagsreserve biedt je extra spaarruimte als je hoger winst hebt.
Hoe het werkt met de MKB-winstvrijstelling
Na de zelfstandigenaftrek komt de automatische MKB-winstvrijstelling (12,7%). Die twee werken samen je belasting flink omlaag.
Voorbeeld:
- Winst: €60.000
- Min zelfstandigenaftrek: −€1.200
- = €58.800
- MKB-vrijstelling (12,7%): −€7.467
- Belastbare inkomsten: €51.333
De combinatie is potent. Lees meer: Zo stapelen je aftrekposten: een rekenvoorbeeld en MKB-winstvrijstelling: automatisch belastingvoordeel.
Controleer altijd belastingdienst.nl voor actuele bedragen
De zelfstandigenaftrek is bij wet ingesteld om af te nemen. Controleer altijd belastingdienst.nl voor het huidige bedrag voordat je aangifte doet, want regels kunnen veranderen of worden aangepast.
Veelgestelde vragen
Verlies ik de hele zelfstandigenaftrek als ik niet 1.225 uren haal?
Krijg ik nog zelfstandigenaftrek als ik verlies maak?
Is de zelfstandigenaftrek apart van mijn zakelijke-kostenaftrekken?
Gaat de afbouw door na 2027?
Krijg ik zelfstandigenaftrek ÉN startersaftrek tegelijk?
De zelfstandigenaftrek is een van de mooiste voordelen van zelfstandigheid in Nederland — maar het krimt snel. Zorg dat je het krijgt als je ervoor in aanmerking komt, zorg voor strakke uurregistratie, en vergeet niet de andere aftrekposten die ernaast werken. ZZP Belasting volgt dit allemaal automatisch, zodat je geen euro mist.